Ματιές στον κόσμο 3 – Οι «πόλεις-δάση» της Κίνας

Η σύναψη δανείου από τον Δήμο Θεσσαλονίκης, που δυστυχώς αποφασίστηκε με τις ψήφους της διοικούσας –πλην ενός– πλειοψηφίας, έφερε στο προσκήνιο την συζήτηση για το ποια έργα θα μπορούσαν να έχουν «αναπτυξιακό» χαρακτήρα για την πόλη. Και ενώ οι ιθύνοντες της  διοίκησης του Μπουτάρη καμώνονται τους μοντέρνους υποσχόμενοι κατ’ ευφημισμόν «βιοκλιματικές» αναπλάσεις στους ρυθμούς της μπουλντόζας και του τσιμέντου, στην Κίνα πρωτοπορούν ουσιαστικά εφευρίσκοντας πρωτότυπες πρακτικές για την αναγέννηση της αστικής φύσης. Η Κίνα αντιμετωπίζει ίσως τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα στον πλανήτη,  και γι’ αυτό το λόγο εξελίσσεται σε εργαστήριο έξυπνων περιβαλλοντικών λύσεων…  

 

«Πόλεις-δάση»: Το ριζοσπαστικό σχέδιο για την διάσωση της Κίνας από την ατμοσφαιρική μόλυνση

(πηγή: εφημερίδα Guardian 17 Φεβρουαρίου 2017)

Ο Στέφανο Μποέρι (Stefano Boeri), ο αρχιτέκτονας που είναι διάσημος για τους πράσινους ουρανοξύστες του, σχεδιάζει να δημιουργήσει νέους πράσινους οικισμούς σε μια χώρα που μαστίζεται από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Όταν ο Στέφανο Μποέρι φαντάζεται το μέλλον των κινέζικων πόλεων, βλέπει πράσινο –και μάλιστα πολύ. Κτήρια γραφείων, σπίτια και ξενοδοχεία καλυμμένα από τις ταράτσες μέχρι το ισόγειο από μια καταπράσινη αύρα θάμνων και φυτών· μια ανάσα φρέσκου αέρα για μητροπόλεις που πνίγονται σε μια τοξική δίαιτα σκόνης και καυσαερίων.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ιταλός αρχιτέκτονας, διάσημος για την κατασκευή ενός συμπλέγματος πράσινων ουρανοξυστών στο Μιλάνο, παρουσίασε τα σχέδιά του για ένα παρόμοιο εγχείρημα στην πόλη της Ανατολικής Κίνας, Ναντσίνγκ (Nanjing).

Η κινέζικη εκδοχή –η πρώτη που θα κατασκευάσει ο αρχιτέκτονας στην Ασία– θα αποτελείται από δύο γειτονικούς πύργους, που θα καλύπτονται με 23 είδη δένδρων και πάνω από 2.500 θάμνους. Οι κατασκευές αναμένεται να στεγάσουν γραφεία, ένα πολυτελές ξενοδοχείο δυναμικότητας 247 δωματίων, ένα μουσείο, και μια σχολή πράσινης αρχιτεκτονικής. Το έργο βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή και αναμένεται να ολοκληρωθεί την επόμενη χρονιά (2018).

Αλλά ο Μποέρι ήδη έχει πιο φιλόδοξα σχέδια για την Κίνα: Να δημιουργήσει ολόκληρες «πόλεις-δάση» σε μια χώρα που έχει καταστεί συνώνυμη της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και της αιθαλομίχλης.

«Μας ζητήθηκε να σχεδιάσουμε μια ολόκληρη πόλη, στην οποία δεν θα έχεις μόνο ένα ψηλό κτήριο, αλλά 100 ή 200 κτήρια διαφορετικών μεγεθών, καλυμμένα όλα με δέντρα και φυτά στις προσόψεις τους», είπε στον Guardian. «Εργαζόμαστε πολύ συστηματικά για την σχεδίαση όλων αυτών των διαφορετικών κτηρίων. Πιστεύω ότι θα ξεκινήσουν την κατασκευή της προς τα τέλη της χρονιάς. Μέχρι το 2020, πιστεύουμε ότι θα έχουμε την πρώτη ‘δασωμένη πόλη’ στην Κίνα».

Ο Μπόερι περιέγραψε την ιδέα του για το «κατακόρυφο δάσος» ως το αρχιτεκτονικό αντίστοιχο ενός μοσχεύματος ανθρώπινου δέρματος, μια στοχευμένη παρέμβαση που αποσκοπεί στο να φέρει νέα ζωή σε αυτήν την μικρή γωνιά της μολυσμένης κινέζικης αστικής επέκτασης. Σύμφωνα με την μελέτη, τα κτήρια αυτά θα είναι σε θέση να απορροφούν 25 τόνους διοξειδίου του άνθρακα από τον αέρα της Ναντσίνγκ παράγοντας 60 κιλά οξυγόνου την ημέρα.

«Η παρουσία τόσων πολλών φυτών, δένδρων και θάμνων συμβάλλει στο φιλτράρισμα της ατμόσφαιρας, στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα και παράγει οξυγόνο» υποστηρίζει ο αρχιτέκτονας. «Και αυτό που είναι τόσο σημαντικό σε αυτήν την αύξηση της παρουσίας των φυτών, είναι η εντυπωσιακή συνεισφορά που έχουν στην απορρόφηση της σκόνης που προκαλείται από την κίνηση στους δρόμους».

Παρ’ όλα αυτά, ο Μποέρι λέει ότι θα χρειαστεί κάτι πολύ παραπάνω από τρεις καλυμμένους με δένδρα ουρανοξύστες για να λύσουν το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που αντιμετωπίζει η Κίνα.

%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b4%ce%ac%cf%83%ce%b7-1

Οι πράσινοι πύργοι του Ναντσίνγκ θα αποτελούν το πρώτο «οριζόντιο δάσος» που θα έχει χτιστεί στην Ασία. Φωτογραφία: Μακέτα του Στέφανο Μποέρι

«Οι δύο πύργοι σε ένα τόσο μεγάλο αστικό περιβάλλον (όπως το Ναντσίνγκ) έχουν πολύ μικρή, ελάχιστη συνεισφορά –αλλά πρόκειται μόνο για ένα πιλοτικό πρόγραμμα. Ελπίζουμε ότι αυτό το μοντέλο πράσινης αρχιτεκτονικής μπορεί να γίνει αντικείμενο επανάληψης και αντιγραφής».

Εάν το έργο του Ναντσίνγκ προσομοιάζει σε μόσχευμα δέρματος, τα σχέδια του Μποέρι για τις «πόλεις-δάση» μοιάζουν περισσότερο με την μεταμόσχευση οργάνων. Σύμφωνα με τον Μιλανέζο αρχιτέκτονα, το σχέδιο προβλέπει την δημιουργία μιας σειράς βιώσιμων μικρο-πόλεων, που θα μπορούσαν να αναδείξουν μια πράσινη κατεύθυνση για το μέλλον των κινέζικων πόλεων.

Ο πρώτος από αυτούς τους οικισμούς θα κατασκευαστεί στο Λιουζού (Liuzhou), μια μεσαίου μεγέθους κινέζικη πόλη 1,5 εκατομμυρίων κατοίκων, στην βραχώδη νότια επαρχία του Γκουανζί (Guangxi). Μια δεύτερη σχεδιάζεται να γίνει κοντά στο Σιζιατσιαζχουάνγκ (Shijiazhuang), έναν βιομηχανικό κόμβο στην βόρεια Κίνα που βρίσκεται μεταξύ των δέκα πιο μολυσμένων πόλεων της Κίνας.

%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b4%ce%ac%cf%83%ce%b7-2-copy

Σχέδιο της «δασωμένης πόλης» του Λιουζού

Σε σχέση με τους ουρανοξύστες-κατακόρυφα δάση, αυτά τα σχέδια αντιπροσωπεύουν «μια πιο σοβαρή προσπάθεια για την αλλαγή των συνθηκών αστικού περιβάλλοντος στην Κίνα», λέει ο Μποέρι.

Στα 60 του, επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κίνα το 1979. Πέντε χρόνια πριν, άνοιξε ένα γραφείο στην Σαγκάη, από το οποίο διευθύνει ένα ερευνητικό πρόγραμμα για λογαριασμό του πανεπιστημίου της πόλης.

Ο Μποέρι υποστηρίζει ότι επί τέλους οι Κινέζοι αξιωματούχοι κατανόησαν ότι έπρεπε να υιοθετήσουν ένα νέο, πιο βιώσιμο μοντέλο αστικού σχεδιασμού που προβλέπει όχι «τεράστιες μεγα-πόλεις» αλλά συσσωματώσεις των 100.000 ανθρώπων, ή και λιγότερων, που θα κατασκευάζονται εξ ολοκλήρου σύμφωνα με τις αρχές της «πράσινης αρχιτεκτονικής».

%cf%80%cf%8c%ce%bb%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b4%ce%ac%cf%83%ce%b7-3-copy

Σχέδιο του Λιουζού

«Αυτό που έκαναν μέχρι σήμερα, ήταν απλώς να συνεχίζουν να προσθέτουν νέα περιφερειακά περιβάλλοντα στις πόλεις τους», λέει. «Έτσι, δημιούργησαν αυτό το χαοτικό, εφιαλτικό μητροπολιτικό περιβάλλον. Θα πρέπει να επινοήσουν ένα νέο αστικό μοντέλο όπου δεν θα κυριαρχεί η επέκταση και η εντατικοποίηση, αλλά ένα σύστημα μικρών, πράσινων πόλεων».

Ο Μποέρι υποστήριξε ότι η ιδέα που κρύβεται πίσω από τις πράσινες κατασκευές του είναι λιτή και όχι θεαματική: «Αυτό που είναι θεαματικό είναι η φύση, η ιδέα ότι μπορείς να έχεις ένα κτήριο που θα αλλάζει χρώμα κάθε εποχή. Καθώς τα φυτά και τα δέντρα θα αναπτύσσονται η εικόνα της πρόσοψης θα μεταβάλλεται».

«Πιστεύουμε –και ελπίζουμε– ότι αυτή η ιδέα των κατακόρυφων δασών μπορεί να αντιγραφεί παντού. Δεν έχω κανένα απολύτως πρόβλημα εάν εμφανιστούν άνθρωποι που θα μας αντιγράψουν. Πιστεύω ότι αυτό που κάνουμε μπορεί να αποβεί χρήσιμο και στο πλαίσιο άλλων παρόμοιων πειραματισμών».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s