Το χιόνι αποκάλυψε το εθνικό μας κενό

Χρειάστηκε να ξεσπάσει το πρόσφατο κύμα κακοκαιρίας για να βγει στην επιφάνεια όλη η έκταση της παρακμής την οποία βιώνει η χώρα. Τρεις-τέσσερις μέρες χιονοπτώσεων και παγετού αρκούσαν για να καταδείξουν ότι πλέον στην Ελλάδα τίποτα δεν λειτουργεί, ότι οι υποδομές βρίσκονται σε χείριστη κατάσταση, και ότι τα κοινωνικά αντανακλαστικά επιβίωσης της ελληνικής κοινωνίας κοιμούνται βαθύτατα: Έτσι, με την «επέλαση» (sic!) του χιονιά βρήκε την ευκαιρία να κάνει την εμφάνισή του ο χειρότερος εαυτός της χώρας και των πολιτών της αποδεικνύοντας πως δεν είναι πάντοτε η κρίση που ευθύνεται για την ελληνική κακοδαιμονία, και πως η παρακμή που ζούμε ως χώρα αυτήν την εποχή είναι κατά πολύ βαθύτερη από την οικονομική μας χρεοκοπία.

Αν υπήρξε μια χαρακτηριστική περίπτωση που κατέδειξε την ολοκληρωτική κατάρρευση θεσμών και υποδομών στην χώρα, αυτή ήταν στην Θεσσαλονίκη:  Η πόλη είχε πάρα πολλά χρόνια να βιώσει μια δραστική επιδείνωση του καιρού, και γι’ αυτό με αυτό το ξέσπασμα αναδύθηκαν όλες εκείνες οι παθογένειες που επί μια δεκαετία εξελισσόταν υπογείως και ανεπαισθήτως: Η τοπική αυτοδιοίκηση έδωσε ρεσιτάλ ανετοιμότητας διαπράττοντας πρωτοφανείς γκάφες, ενώ το απίστευτο της όλης υπόθεσης είναι ότι η πολιτική διοίκηση του Δήμου και ο ίδιος ο Δήμαρχος έπαιξαν ρόλο… πρωτοπορίας στις αστοχίες και στην αποτελεσματικότητα. Όχι μόνο δεν διασφάλισαν την ορθή λειτουργία του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, αλλά ακόμα και όταν είχε συμβεί ήδη το κακό προτίμησαν, αντί να ασχοληθούν με την ουσία, να προχωρήσουν σε μπαράζ δηλώσεων για την ελαχιστοποίηση του επικοινωνιακού κόστους!

Με αυτόν τον τρόπο αποδείχθηκε περίτρανα μπροστά στα έκπληκτα μάτια των κατοίκων ότι το πολιτικό προσωπικό της χώρας είναι ικανό μόνο για… δηλώσεις, ενίοτε γελοίες, προκήρυξη ΕΔΕ που δεν οδηγούν πουθενά, συγκρότηση άχρηστων επιτροπών. Και δεν υπάρχει τίποτε πιο ξένο και άγνωστο για αυτούς τους ανθρώπους από τον κόσμο της ταπεινής καθημερινότητας, που δεν τον γνωρίζουν γιατί ζουν, κυκλοφορούν και υπάρχουν σε κύκλους που βρίσκονται έτη φωτός μακριά της. Πόσο μάλλον όταν ο συγκεκριμένος Δήμαρχος και η Διοίκηση πρωτοστατούν ίσως πανελληνίως σε αυτό το στυλ διακυβέρνησης που θέλει να προβάλλεται ως «σύγχρονο» και κοσμοπολίτικο, και σπρώχνει τους τοπικούς άρχοντες και θεσμούς να είναι πολύ περισσότερο διασυνδεδεμένοι με τα υπερεθνικά δίκτυα εξουσίας, πολυεθνικών, γεωπολιτικών συμφερόντων, ΜΚΟ παρά με την ίδια την πόλη και τους κατοίκους της. Και σε αυτά τα «στρατηγικά ύψη» της παγκοσμιοποίησης, στα αμερικάνικα λόμπι που πηγαινοέρχεται ο Γιάννης Μπουτάρης, στα συνέδρια και τα ιδρύματα όπου επιμορφώνονται οι συνεργάτες του, τα χιόνια, οι αλατιέρες, οι τσάπες και τα εκχιονιστικά είναι ζητήματα πολύ ταπεινά για να έχουν κάποια σημασία: Η εικονική «μεταπραγματικότητα» των ελίτ, της παγκοσμιοποίησης βρίσκεται στον αντίποδα της «γήινης πραγματικότητας», της καθημερινότητας δηλαδή των «από κάτω».

Σε αυτήν την σχάση, υπάρχει βέβαια και η άλλη διάσταση· εκείνη της ολοκληρωτικής καταστροφής – επιμόλυνσης των «αποκάτω» με όλες τις τοξικές νοοτροπίες και πρακτικές ενός ακραία ατομοκεντρικού, οικονομοκεντρικού μοντέλου: Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όσο σχετική κι αν είναι η έννοια της «έκτακτης ανάγκης» στην προκειμένη περίπτωση, μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο από κοινωνίες που διατηρούν υψηλό δείκτη συνοχής, συλλογικής νοημοσύνης, συνεργασίας και συμπάθειας. Και το ίδιο ισχύει για όταν, προσωρινά ή πιο μόνιμα, οι κλιματικές μεταβολές ανατρέπουν τις παγιωμένες ισορροπίες του ανθρώπινου βίου.

Στην δική μας περίπτωση θα συμβεί όμως το αντίθετο: Πριν από είκοσι ή είκοσι πέντε χρόνια, οι θεωρητικοί του εκσυγχρονισμού προέταξαν την «εξατομίκευση» της ελληνικής κοινωνίας ως πρωταρχική προϋπόθεση για τον «εξευρωπαϊσμό» της: Δεκάδες άρθρα επί άρθρων είχαν γραφεί για την ανάγκη να θυσιάσουμε την «παλιά Ελλάδα» των «αρχαϊκών κοινωνικών σχέσεων» για να γίνουμε «απολύτως ορθολογικά άτομα». Αυτές τις μέρες, αν κανείς έκανε μια βόλτα στην Θεσσαλονίκη με τα πόδια, στο ζενίθ της καιρικής επιδείνωσης και ενώ χιλιάδες αυτοκίνητα ήταν ακινητοποιημένα στο διαρκές μποτιλιάρισμα που κάλυπτε όλο τον πολεοδομικό ιστό, θα έβλεπε την απόλυτη ενσάρκωση αυτού που ευαγγελίζονταν οι εκσυγχρονιστές· μόνο που εν τέλει δεν ήταν και τόσο ελκυστική όσο υπόσχονταν εκείνοι: Χιλιάδες οδηγοί, πανικόβλητοι σαν τα κοτόπουλα της βιομηχανικής πτηνοτροφίας, να επιδίδονται σε μια ακραία έκφραση του «ο σώζων εαυτόν σωθήτω» βγαίνοντας ταυτόχρονα στους δρόμους, κάνοντας το χειρότερο πράγμα που θα μπορούσε να γίνει σε τέτοιες συνθήκες -με αποτέλεσμα η κατάσταση να καταστεί ακόμα πιο αβίωτη.

Θα μπορούσαμε, άραγε, να θεωρήσουμε τα προβλήματα με την κακοκαιρία και τις χιονοπτώσεις ως ένα μεγάλης έκτασης κοινωνικό πείραμα για να εκτιμήσουμε τον βαθμό της συλλογικής μας απόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης -έστω και ήπιες; Αν, ναι, τότε τα συμπεράσματα του πειράματος είναι απελπιστικά: Αν με κακοκαιρία μιας εβδομάδας δημιουργήθηκαν τόσα προβλήματα στα αστικά κέντρα, τότε τι θα συμβεί άραγε για περιστάσεις όπου θα ξεσπάσει μια πιο παρατεταμένη και σκληρή συλλογική δοκιμασία; Πρέπει να αρχίσουμε να συνερχόμαστε: Έξι χρόνια κρίσης, όχι μόνο δεν άλλαξαν προς το καλύτερα τις κυρίαρχες συλλογικές και ατομικές νοοτροπίες, την κατάσταση των θεσμών, δηλαδή την γενική εικόνα της κοινωνίας και της πολιτείας, αλλά αντίθετα, επιδείνωσαν τις παθογένειές τους σε υπερθετικό βαθμό. Και πως άραγε μέσα σε αυτές τις συνθήκες, να αντιμετωπίσεις ως κοινωνία σοβαρότερα ζητήματα, όπως αυτό της αντίστασης, της επιτυχημένης αναδίπλωσης μπροστά στις προκλήσεις που μας θέτουν τα μεγάλα ζητήματα (η Ε.Ε., ο νεο-οθωμανισμός, η αστάθεια στα Βαλκάνια) όταν γονατίζεις μπροστά σε τρεις πόντους χιόνι;

Advertisements

One thought on “Το χιόνι αποκάλυψε το εθνικό μας κενό

  1. Κλασική περίπτωση της αντίφασης της οικονομικής θεωρίας της πάσει θυσία ανάπτυξης. Το οικονομικό κόστος για τα νοικοκυριά και της επιχειρήσεις από τις αμέτρητες υλικές ζημιές (γεωργικά προϊόντα, καταστρφή συστημάτων ύδρευσης, θέρμανσης, οχημάτων, τραυματισμοί κοκ) που γονάτισε ακόμα περισσότερο τους πολίτες αυτής της χώρας θα φανεί στους γελοίους οικονομοτεχνικούς δείκτες ως αύξηση του ΑΕΠ του τζίρου της εθνικής μας οικονομίας άρα θα χαρακτηριστεί ως αναπτυξιακός ο χιονιάς. Ίσως και να ήταν έτσι για μια υγιή οικονομία με εγχώρια παραγωγή αλλά για μια οικονομία όπου τα περισσότερα υλικά που θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τις επιδιορθώσεις να είναι εισαγώμενα τότε αυτό είναι ακόμη γρηγορότερη αφαίμαξη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s